Süt pastörizasyon hattı
Çiğ sütü denge tankından alır; ayırır, standardize eder, pastörize eder, soğutur ve dolum makinesine gönderir. Bileşen numaraları ve sırası MIT pastörizatör kataloğundaki akış şemasından alınmıştır.
Kaynaklar: MIT pastörizatör kataloğu (03-2019, V1.0), ekinendustriyel.com süt pastörizasyonu sayfasıSon güncelleme: 16 Ekim 2026
Hattın bölümleri
Süt soldan sağa akar. Ön ısıtma ve soğutma aynı plakalı eşanjörün (4) farklı bölümleridir: sıcak pastörize süt, gelen çiğ sütü ısıtırken kendisi soğur.
-
Giriş
- 1Denge tankı
- 2Besleme pompası
-
Ön ısıtma
- 4Plakalı eşanjör, rejenerasyon bölümü
-
Ayırma ve standardizasyon
- 3Akış kontrolü
- 5Seperatör
- 6Sabit basınç valfi
- 7Akış vericisi
- 8Yoğunluk vericisi
- 9Düzenleme valfi
- 10Kapama valfi
- 11Emniyet valfi
- 12Homojenizatör
-
Pastörizasyon
- 13Takviye pompası
- 4Plakalı eşanjör, ısıtma bölümü
- 14Bekletme tüpü
- 15Akış saptırma vanası
72–75 °C, 15–20 s
-
Soğutma
- 4Rejenerasyon, sonra buzlu su bölümü
Dolum makinesine
- Geri dönüş: Bekletme tüpü çıkışında sıcaklık düşerse sıcaklık ileticisi akış saptırma vanasını (15) çalıştırır, süt denge tankına (1) geri akar.
- 16 Süreç kontrol: Pastörizasyon boyunca süt sıcaklığı sürekli kaydedilir.
| Bileşen | Bölüm | Katalogdaki görevi |
|---|---|---|
| 1Denge tankı | Giriş | Süt hatta buradan girer; beslemenin kesilmemesi için hatta giriş sabitlenir. Sapma olduğunda süt buraya döner. |
| 2Besleme pompası | Giriş | Sütü plakalı eşanjöre pompalar. |
| 3Akış kontrolü | Ayırma | |
| 4Plakalı eşanjör | Ön ısıtma, pastörizasyon, soğutma | Rejenerasyon, ısıtma ve buzlu su ile soğutma bölümleri. Pastörize süt önce gelen çiğ sütle, sonra buzlu suyla soğutulur. |
| 5Seperatör | Ayırma | Ön ısıtılmış sütü yağsız süt ve kaymağa ayırır. Kaymak yağı genellikle %35–40'a ayarlanır. |
| 6Sabit basınç valfi | Ayırma | |
| 7Akış vericisi | Standardizasyon | Regülatör valfi ve yoğunluk vericisiyle birlikte kaymak yağ oranını sabit tutan kontrolörün parçası. |
| 8Yoğunluk vericisi | Standardizasyon | Aynı kontrolörün parçası. |
| 9Düzenleme valfi | Standardizasyon | |
| 10Kapama valfi | Standardizasyon | |
| 11Emniyet valfi | Standardizasyon | |
| 12Homojenizatör | Standardizasyon | Kısmi homojenizasyonda yalnız kaymak payını işler; bu yüzden daha küçük bir homojenizatör yeter. |
| 13Takviye pompası | Pastörizasyon | İşlem gören sütün basıncını yükseltir; eşanjörde sızıntı olursa pastörize ürün çiğ sütle kirlenmez. |
| 14Bekletme tüpü | Pastörizasyon | Gereken bekleme süresini sağlar. |
| 15Akış saptırma vanası | Pastörizasyon | Sıcaklık ileticisinin sinyaliyle açılır, düşük sıcaklıktaki sütü denge tankına döndürür. |
| 16Süreç kontrol | Tüm hat | Pastörizasyon boyunca süt sıcaklığını kaydeder. |
Standardizasyon ve homojenizasyon
Market sütünün standardizasyonu hat içinde yapılır. Seperatörde kaymağın yağ oranı istenen seviyeye ayarlanır. Ayardan sonra regülatör valfi, akış vericisi (7) ve yoğunluk vericisinden (8) oluşan kontrolör bu oranı gelen sütün debisi ve yağı değişse de sabit tutar.
Katalogdaki örnek hatta kısmi homojenizasyon kullanılır: homojenizatörden (12) yalnız kaymak payı geçer. Daha küçük bir homojenizatör yeter ve daha az enerji harcanır. Kaymağın yağı ortalama %40, homojenize edilecek akımınki en çok %10 olduğu için kaymak önce yağsız sütle seyreltilir.
Pastörizasyon süreci ulusal mevzuata göre ülkeden ülkeye değişir. Ortak şart, ürüne zarar vermeden istenmeyen mikroorganizmaların ve patojen bakterilerin tamamının yok edilmesidir (katalog s. 2).
| Akım | Yağ (%) |
|---|---|
| Kaymak, seperatör çıkışı | 35–40 |
| Normal süt | 3 |
| Düşük yağlı süt | 1,5 |
| Daha düşük yağlı örnekler | 0,1 ve 0,5 |
| Homojenize edilen akım, en çok | 10 |
Kaymak yağı özel üretimlerde başka seviyeye ayarlanabilir.
Pastörize, ESL ve UHT
Pastörizasyon kısa ömürlü ama taze bir ürün verir. UHT ürünün ömrünü uzatır, duyusal beğeni düşer. ESL bu ikisinin arasında, pastörize süte yakın tatta daha uzun ömür için geliştirilmiştir.
| Özellik | Pastörize (HTST) | ESL | UHT |
|---|---|---|---|
| Sıcaklık | 72–75 °C | Katalogda belirtilmez | 130 °C üzeri; ana sitede tipik 135–150 °C |
| Bekletme | 15–20 s | Katalogda belirtilmez | Yaklaşık 2–5 s, tipik (ana site) |
| Raf ömrü | Katalogda belirtilmez | 45–60 gün, buzdolabında | Katalogda belirtilmez |
| Ekipman ve yöntem | Plakalı eşanjör, bekletme tüpü, akış saptırma vanası | Mikrofiltrasyon, baktofügasyon, vurgulu elektrik alan veya yüksek basınç uygulamasını içerebilir | Plakalı veya tübüler eşanjör; doğrudan buhar enjeksiyonu da kullanılır |
| Kaynak | Katalog s. 2 | Katalog s. 5 | Katalog s. 4; ekinendustriyel.com süt pastörizasyonu sayfası |
Katalog, UHT'de tübüler eşanjörlü sistemlerin yüksek çalışma temposu ve uzun ömür nedeniyle tercih edildiğini yazar. Pastörizasyonun ne olduğu ve çalışma ilkesi için ekinendustriyel.com'daki pastörizatör nedir yazısına bakın.
Anahtar teslim kapsam
Proses tasarımı, ekipman seçimi ve kurulum müşterinin isteğine göre yapılır. Anahtar teslim tesis şu ünitelerden oluşur:
- Süt alım
- Çiğ süt depolama
- Pastörizatör
- Pastörize süt depolama
- Sterilizatör (UHT)
- Aseptik depolama
Bunlara CIP ünitesi ve tesisi izleyen SCADA eklenir (katalog s. 24).
Projeden servise
Ekin Endüstriyel pastörizatör tekniğini belirler, mühendislik hesaplarını yapar ve ekipmanı seçer. İmalat, sahaya sevk, kurulum ve devreye almayı üstlenir, personel eğitimini verir. Devreye almadan sonra sistem değerlerini periyodik olarak kontrol eder; bakım, servis ve yedek parça garantisi verir (katalog s. 1).
Devreye alma, çalıştırma, bakım ve onarım eğitimleri satış öncesi ve sonrasında Ekin Akademi tarafından verilir (katalog s. 26).
Garanti malzeme ve imalat hatalarına karşı 2 yıldır ve teslimle başlar. Teslim süresi sipariş onay bildirgesinin gönderilmesiyle başlar. Mekanik montaj ve devreye alma ürün teklifine dahil değildir (genel satış şartları, madde 4, 14 ve 19).
Süt hattı için teklif
Teklifte şu bilgiler istenir: debi (l/h), üretilecek ürünler (içme sütü, krema, ayran), hedef yağ oranları, homojenizasyon (tam veya kısmi), ESL veya UHT ihtiyacı ve tesiste hâlihazırda bulunan üniteler.